दशकौंदेखि, भारतलाई सिक्षा र व्यावसायिक अवसरहरूको खोजीमा नेपालीहरूको आकर्षक गन्तव्यको रूपमा लिइन्छ। केहीलाई भारतीय बजारको आकारले आकर्षित गर्छ भने अरू प्रतिष्ठित शैक्षिक संस्थानहरूमा अध्ययनको लागि आउँछन्। नयाँ वातावरणमा अनुकूलन हुन कठिन भए पनि धेरै नेपालीहरूले आफ्नो प्रतिभा, परिश्रम र लगनशिलताले उल्लेखनीय सफलता कथाहरू लेखेका छन्।
प्रविधिक्षेत्रमा अग्रसर
भारतीय प्रविधिको क्षेत्रमा केही नेपाली उद्यमी र व्यावसायिकहरू अग्रसर भएका छन्। उपेन्द्र देवीदास्तु, स्टेपएनजीओ कम्पनीका संस्थापक एवं प्रमुख कार्यकारी अधिकृत, एक महत्त्वपूर्ण व्यक्तित्व हुन्। उनको नोएडामा आधारित सामाजिक उद्यमले गैरनाफामूलक संस्थाहरूलाई प्रविधिमा आधारित समाधान प्रदान गर्दछ। नेपालमा जन्मेका देवीदास्तुले उच्च शिक्षाका लागि भारत आए र अन्तमा सामाजिक प्रभाव दिने एक उद्यमीको रूपमा उदाए।
अर्का उदाहरण हुन्, प्रारम्भिक स्टार्टअप ुफायरवर्क्सु का संस्थापक अरुण चौधरी, जसलाई भारतको पहिलो नेपाली युनिकोर्न स्टार्टअपको संस्थापक मानिन्छ। उनको भिडियो(साझा गर्ने सामाजिक एपले चिनियाँ बहुराष्ट्रिय बाइटडान्सबाट २०२१ मा अधिग्रहण गरिएसम्म लोकप्रियता र लगानीकर्ताको ध्यानाकर्षण गरेको थियो। चौधरीको यस यात्राले नेपाली डायस्पोराले भारतको उद्यम क्षेत्रलाई कसरी उपयोग गरिरहेको छ भन्ने देखाउँछ।
शैक्षिक सफलता
धेरै नेपाली विद्यार्थीहरू भारतमा आकर्षक शिक्षा लिन आए पनि केहीले विशेष शैक्षिक सफलता हासिल गरेका छन्। आईआईटी बम्बईका पूर्वविद्यार्थी डा। मनीष अग्रवाल एक उत्कृष्ट उदाहरण हुन्। धरानका एक व्यावसायिकको छोरा अग्रवाल आईआईटी(जेईई परीक्षामा अखिल भारतीय स्तरमा १२ औं स्थान हासिल गरेर मेरील्याण्ड विश्वविद्यालयबाट एरोस्पेस इन्जिनियरिङमा विद्यावारिधि गरे। हाल उनी बेंगलुरुको राष्ट्रिय एरोस्पेस प्रयोगशालाका निर्देशक हुन्।
केहीले लैङ्गिक अध्ययन र कानुन क्षेत्रमा पनि उल्लेखनीय उपलब्धिहरू हासिल गरेका छन्। काठमाण्डौकी एक नेपाली युवती राधाश्री बत्राले बनारस हिन्दू विश्वविद्यालयबाट एलएलएम गरेपछि जवाहरलाल नेहरू विश्वविद्यालयमा विद्यावारिधि अध्ययन गरिन्। उनको निडरता र अकादमिक प्रयासले उनलाई दक्षिण एसियामा लैङ्गिक न्यायको अग्रपंक्तिको आवाजको रूपमा स्थापित गरेको छ।
कला र संस्कृतिमा उल्लेखनीय भूमिका
व्यावसायिकता र शैक्षिक उपलब्धिका अतिरिक्त, नेपाली डायस्पोराले भारतको विविधतामय संस्कृतिलाई समृद्ध बनाएको छ। आसामका एक नेपाली परिवारमा जन्मेका पलाह विज्ञ एक लोकप्रिय गीतकार तथा गायिका हुन्। उनको आत्मा समावेश गरिएको लोक संगीत शैलीले उनलाई भारतभर प्रशंसकहरू प्रदान गरेको छ।
अर्का महान् उदाहरण हुन् नृत्य कला प्रतिभा सञ्जु राना, जसले भारतीय नृत्य रियालिटी शोहरुमा आफ्नो छाप छोडेकी छिन्। पश्चिम बंगालको मध्यम वर्गीय नेपाली परिवारबाट आएकी रानाले मोहनीय नृत्य प्रस्तुतिबाट डान्स दिवानेु उपाधी जितेका थिए ।
